Mánáidáittardeaddji birra
Mánáidáittardeaddji lea sorjakeahtes, iešheanalas ja bellodatpolitihkalaččat bealakeahtes, ásahuvvon sierra lágáin (njukčamánu 6. b. 1981 láhká nr. 5 mánáidáittardeaddji birra). Mánáid- áittárdeaddji váldobargu lea ovddidit mánáid beroštumiid almmolaččat ja priváhta, ja čuovvut mánáid bajásšaddama eavttuid ovdáneami.
Mo mánáiguin gulahallat áššiin mat dáhpáhuvvet?
Mánáidáittardeaddji rávvagat das mo mánáiguin háleštit dan birra mii lea dáhpáhuvvan ráđđehusgoartilis Oslos ja Utøya nammasaš sullos Buskeruda fylkkas.
Mánáid jahkelohki
Dán ođđa jahkelogi (decennium) álggus lea áigi leat optimisttalažžan go jurddaša dálá ja boahtteáiggi mánnávuođa birra. Máilbmi rievdá dađistaga, ja sii geat čađat heivehit iežaset dasa, leat min nuoramusat.
Min olahanjoavkkut
Mánáidáittardeaddji golbma váldo geavaheaddjijoavkku leat:
- mánát ja nuorat
- rávis ovttaskas olbmot
- priváhta ja almmolaš ásahusat/organisašuvnnat
Mánáidáittardeaddji jávohisvuođageasku
Maid bargá Mánáidáittardeaddji?
Mánáidáittardeaddji galgá:
- áimmahuššat mánáid beroštumiid plánemiid ja čielggademiid oktavuođas buot surggiin,
- čuovvut ahte lágat mat galget suodjalit mánáid beroštumiid čuvvojuvvojit, ja ahte norgga riekti ja hálddašangeavat lea nugo go Norga lea geatnegahtton ON konvenšuvnnaid mielde mat gusket mánáid vuoigatvuođaide,
- árvalit doaimmaid mat sáhttet nannet mánáid riektesihkkarvuođa
- ovddidit doaibmaevttohusaid mat galget luvvet dahje eastadit nákkuid gaskal mánáid ja servodaga,
- gozihit ahte addo doarvái diehtojuohkin mánáid vuoigatvuođaid almmolaččat ja priváhta, ja doaimmaid birra maid sii dárbbašit.
Mo sáhttá mánáidáittardeaddji veahkehit du?
Lea deaŧalaš deattuhit ahte Mánáidáittardeaddjis ii leat formálalaš mearridanváldi ja ahte mii danne eat meannut eaŋkiláššiid hálddašanlága mielde.
Min bargu lea bargat ahte mánáid dárbbut, vuoigatvuođat ja beroštumit váldojit doarvái vuhtii buot servodatsurggiin. Mii galgat earenoamážit čuovvut ahte addon lágat gáhttet mánáid beroštumiid čuvvojuvvojit, ja ahte norgga riekti vástida geatnegasvuođaide mat Norggas leat On'a mánáidvuoigavuođa mielde.
Buot oktavuođaváldimat Mánáidáittardeaddjái galget vástiduvvot. Mánáid ja nuoraid oktavuođaváldimiin lea vuoruhuvvon eanemus. Buot oktavuođaváldimat gieđahallojit ovtta láhkái jávohisvuođageasku, beaivegirjegeatnegasvuođa ja almmolašvuođalága njuolggadusaid dáfus. Du oktavuođaváldima vástida ráđđeaddi nu jođánit go vejolaš.
Mánáidáittardeaddjis ii leat bággu mannat sisa buot áššiide mat ilbmet álbmogis, muhto vejolaš biehttaleapmi mannamis sisa áššái galgá ákkastuvvot oktavuođaváldái Min ulbmil lea vástidit peršovnnalaš oktavuođaváldimiid dainna lágiin ahte mii leat váhkkin dahkame oktavuođaváldi arvileabbon. Mii sávvat leat offensiiva lága rámmaid siskkobealde mánáid ja nuoraid bealis.
Mánáidáittardeaddji sávvá:
- ahte mánát ja nuorat gehččojuvvojit ovttadássásažžan rávis olbmuiguin
- ahte mánát ja nuorat gehččojit individan main lea gelbbolašvuohta
- guovdilastit buot vejolašvuođaid mat leat barggus mánáiguin ja nuoraiguin